İnziva Yengeci (Paguroidea) Nedir? Özellikleri, Türleri, Yaşam Döngüsü ve Bilinmeyen İlginç Bilgiler

Deniz canlıları arasında en ilginç yaşam biçimlerinden birine sahip olan inziva yengeçleri (Paguroidea), kendi kabuklarını üretemeyen ve yaşamlarını başka canlıların bıraktığı kabukların içinde sürdüren canlılardır. Çoğu kişi onları sıradan bir yengeç olarak görse de, aslında biyolojik özellikleri ve davranışları bakımından doğanın en dikkat çekici canlıları arasında yer alırlar.

Kabuk değiştirmek için sıra oluşturmaları, birbirleriyle iletişim kurmaları, yüzlerce metre uzaktan uygun kabukları bulabilmeleri ve bazı türlerinin karada yaşayabilmesi, inziva yengeçlerini diğer kabuklulardan ayıran en önemli özelliklerdir.

Peki Paguroidea nedir? İnziva yengeçleri neden kabuk taşır? Nerede yaşarlar? Ne ile beslenirler? Kaç yıl yaşayabilirler? İşte merak edilen tüm detaylar...

Paguroidea Nedir?

Paguroidea, eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesine bağlı kabuklular (Crustacea) içerisinde yer alan ve halk arasında inziva yengeci olarak bilinen canlıların oluşturduğu üst familyadır.

Her ne kadar "yengeç" olarak adlandırılsalar da, biyolojik olarak gerçek yengeçlerden farklıdırlar. Gerçek yengeçler Brachyura alt takımında yer alırken, inziva yengeçleri Anomura alt takımına dahildir.

Bilimsel sınıflandırması şöyledir:

• Alem: Animalia
• Şube: Arthropoda
• Alt Şube: Crustacea
• Sınıf: Malacostraca
• Takım: Decapoda
• Alt Takım: Anomura
• Üst Familya: Paguroidea

Günümüzde bilim insanları tarafından tanımlanmış 1.100'den fazla inziva yengeci türü bulunmaktadır.

İnziva Yengeçleri Neden Kabuk Taşır?

İnziva yengeçlerinin en dikkat çekici özelliği sırtlarında taşıdıkları salyangoz kabuklarıdır.

Bunun nedeni oldukça basittir.

Gerçek yengeçlerin aksine karın bölgeleri sert bir dış iskeletle korunmaz. Vücutlarının arka kısmı oldukça yumuşaktır ve avcılara karşı savunmasızdır.

Bu nedenle boş salyangoz kabuklarını bulup içine yerleşirler.

Kabuk onlar için;

• Korunak
• Barınak
• Nem dengesi
• Isı koruması
• Avcılardan savunma

görevi görür.

Kabuk Değiştirme Süreci Nasıl İşler?

İnziva yengeçleri büyüdükçe mevcut kabukları dar gelmeye başlar.

Bu nedenle daha büyük bir kabuk aramaya başlarlar.

İlginç olan ise bunu tek başlarına yapmamalarıdır.

Bilim insanlarının Vacancy Chain (Kabuk Zinciri) adını verdiği davranışta çok sayıda inziva yengeci büyük bir boş kabuğun etrafında toplanır.

En büyük birey yeni kabuğa geçer.

Onun bıraktığı kabuğa ikinci büyük birey girer.

Ardından üçüncü...

Dördüncü...

Bazen onlarca inziva yengeci saniyeler içinde sırayla kabuk değiştirir.

Bu davranış hayvanlar alemindeki en organize toplu hareketlerden biri olarak kabul edilir.

İnziva Yengeçleri Nerede Yaşar?

Türlerin büyük bölümü denizlerde yaşar.

Ancak bazı familyalar karasal yaşama uyum sağlamıştır.

Yaşam alanları şunlardır:

• Tropikal kıyılar
• Mercan resifleri
• Kayalık sahiller
• Kumluk plajlar
• Mangrov ormanları
• Yağmur ormanlarının kıyı bölgeleri

Karasal türler bile yaşamlarını sürdürebilmek için neme ihtiyaç duyar.

İnziva Yengeçleri Ne Yer?

İnziva yengeçleri omnivordur.

Yani hem bitkisel hem hayvansal besinlerle beslenebilirler.

Beslenme listelerinde;

• Algler
• Meyveler
• Yapraklar
• Küçük omurgasızlar
• Balık artıkları
• Kabuklu canlılar
• Organik atıklar
• Leşler

bulunur.

Bu nedenle doğanın temizlik görevlileri arasında gösterilirler.

Dünyanın En Büyük İnziva Yengeci Hangisidir?

Dünyanın en büyük inziva yengeci Hindistan cevizi yengeci (Birgus latro) olarak bilinir.

Bu tür:

• 1 metreye yaklaşan bacak açıklığına ulaşabilir.
• 4 kilogramdan fazla ağırlığa erişebilir.
• Hindistan cevizini parçalayabilecek kadar güçlü kıskaca sahiptir.

Yetişkin bireyler artık kabuk taşımaz çünkü dış iskeletleri yeterince sertleşmiştir.

İnziva Yengeçleri Kaç Yıl Yaşar?

Türlerine göre yaşam süreleri değişir.

Ortalama yaşam süreleri:

• Küçük deniz türleri: 5-10 yıl
• Karasal türler: 20-30 yıl
• Bazı büyük türler: 40 yılı aşabilir.

İyi koşullarda yaşayan bazı bireylerin 50 yıla yakın yaşadığı da rapor edilmiştir.

İnziva Yengeci ile Gerçek Yengeç Arasındaki Farklar