
Yayınlanma: 15 Haziran 2026 13:12
Güncellenme: 15 Haziran 2026 13:05
Malatya İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, kuruluşunun 25. yılında dünya tıp tarihine geçecek bir başarıya imza attı. Aynı anda 8 farklı canlı verici ve 8 farklı alıcı arasında gerçekleştirilen eş zamanlı 8'li çapraz karaciğer nakli operasyonu başarıyla tamamlandı.
Toplam 16 ameliyathanede yürütülen operasyon, bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı çapraz karaciğer nakli organizasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Karaciğer nakli bekleyen bazı hastalar, ailelerinden gönüllü verici bulsalar bile kan grubu veya doku uyumsuzluğu nedeniyle nakil olamıyor. Çapraz nakil sistemi ise birbirine uyumsuz hasta-verici çiftlerini başka ailelerle eşleştirerek bu sorunu ortadan kaldırıyor.
Son operasyonda 8 farklı aile, gelişmiş eşleştirme sistemi sayesinde birbirine bağlandı ve her hasta uyumlu bir donörden organ alma şansına kavuştu.
Sistemin temelini Boston College'da görev yapan Türk ekonomistler Prof. Dr. Tayfun Sönmez ve Prof. Dr. Utku Ünver tarafından geliştirilen özel algoritma oluşturuyor.
Yazılım; yüzlerce hasta ve verici çiftinin kan gruplarını, doku analizlerini ve karaciğer hacimlerini aynı anda değerlendirerek en uygun eşleşmeleri belirliyor.
Prof. Dr. Tayfun Sönmez, geliştirdiği sisteme hayatını kaybeden eşi Banu Bedestenci Sönmez'in adını verdi. İki bilim insanı tarafından geliştirilen yazılım daha sonra İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü'ne hibe edildi.
İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, operasyonun temel amacının rekor kırmak olmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Amacımız çoklu çapraz yapmak değil; karaciğer nakli bekleyen ve uygun organ bulamayan hastalara umut olabilmek. Sekizli çapraz da bu ihtiyacın sonucunda ortaya çıktı."
İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat ise Malatya'nın bu alandaki kapasitesinin dünya çapında dikkat çektiğini söyledi.
Akpolat, daha önce gerçekleştirilen 7'li çapraz naklin uluslararası bir tıp dergisine gönderildiğinde hakemlerin operasyonun mümkün olamayacağını düşündüklerini belirterek, hastanenin mimari projesinin istenmesinin ardından yayının kabul edildiğini ifade etti.
Operasyona katılan 8 alıcı ve 8 vericinin sağlık durumlarının iyi olduğu bildirildi. Başarıyla tamamlanan organizasyonla birlikte Malatya, karaciğer nakli alanında dünyanın en önemli merkezlerinden biri olduğunu bir kez daha ortaya koydu.